Phác đồ điều trị loãng xương

109

Vấn đề xương cốt bị tổn thương là điều không thể tránh khỏi theo chu trình lão hóa thời gian của sức khỏe cơ thể, mức độ nặng nhẹ ở mỗi người khác nhau. Loãng xương là một bệnh lý phổ biến xếp sau các bệnh lý về tim mạch  Theo thống kê hiện nay thì có khoảng 1/3 số nữ giới và 1/8 nam giới trên 50 tuổi có nguy cơ mắc bệnh loãng xương.

Chính vì vậy, những người đang mắc bệnh loãng xương cần can thiệp ngay đội ngũ y khoa chuyên nghiệp để đưa ra các phác đồ điều trị loãng xương kịp thời và tận gốc. Câu hỏi nhiều người thắc mắc là phác đồ điều trị loãng xương là gì? Bài viết dưới đây sẽ giải thích rõ một cách chi tiết để nhiều người hiểu hơn về vấn đề này nhé.

Thế nào là loãng xương?

Trước tiên để biết về phác đồ điều trị loãng xương là gì thì ta phải biết thế nào là loãng xương mà sử dụng phác đồ điều trị này. Loãng xương được biết đến từ định nghĩa thời Ai Cập cổ đại năm 990 Trước Công Nguyên. Loãng xương là một tình trạng rối loạn chuyển hóa của bộ xương làm giảm sức mạnh của xương dẫn đến tăng nguy cơ gãy xương. Sức mạnh của xương được phản ánh thông qua hai yếu tố là khối lượng xương và chất lượng xương. Đo mật độ xương sẽ cho ta biết lượng chất khoáng trong 1 đơn vị diện tích hoặc thể tích của xương. Còn chất lượng xương được đánh giá bởi các thông số như cấu trúc của xương, tốc độ chuyển hóa của xương, độ khoáng hóa, mức độ tổn thương tích lũy, tính chất của các chất cơ bản của xương. Một số lối sống ít vận động, ít hoạt động ngoài trời và lượng canxi thấp trong chế độ ăn uống của cơ thể là một trong những yếu tố góp phần gây loãng xương.

Nguyên nhân dẫn đến loãng xương?

Sức khỏe xương khớp thường cần các khoáng chất canxi và vitamin D để giúp xương khớp chắc khỏe và dẻo dai. Nếu cơ thể không nhận đủ canxi và vitamin D từ chế độ ăn uống cũng như chế độ luyện tập, việc hình thành các mô xương có thể bị ảnh hưởng nhiều.

Các nguyên nhân dẫn đến loãng xương do lão hóa tại các cơ quan dẫn đến sự sụt giảm lượng estrogen ở phụ nữ mãn kinh và suy giảm testosterone ở đàn ông. Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng hằng ngày không đầy đủ và không có khoa học, thiếu các dưỡng chất cần bổ sung cho xương khớp nên nguy cơ bị loãng xương càng cao.

Xương là một cơ quan luôn trong trạng thái liên tục đổi mới, xương mới sẽ liên tục được tạo ra xương cũ bị phá vỡ để hình thành nên một hệ thống xương khớp hoàn chỉnh và vững chắc. Loãng xương cũng do sự hạn chế vận động thể dục thể thao dẫn tới giảm sự tái tạo cấu trúc xương khớp trong cơ thể. Đó là khi nhiều người thường hạn chế đi lại, ít ra ngoài trời hoạt động nên cơ hội tiếp xúc với ánh nắng mặt trời không nhiều. Từ đó dẫn đến việc tổng hợp vitamin D từ ánh nắng mặt trời không có, việc hấp thu hàm lượng canxi không được tối đa, bài tiết lượng canxi tăng lên dẫn đến tình trạng nhiều người bị thiếu canxi và loãng xương.

Đặc biệt khi lớn tuổi, đây là giai đoạn khối lượng xương bị mất đi nhanh hơn việc xương được tạo ra. Giai đoạn này còn dễ mắc các bệnh lý mãn tính như suy thận, các bệnh về nội tiết và nhất là không có lối sống lành mạnh, lao động vất vả, dùng thuốc có hoạt chất corticoid kéo dài gây nên loãng xương.

Triệu chứng loãng xương

Dấu hiệu đầu tiên, cơ thể sẽ cảm nhận là đau nhức đầu xương, đây là một trong những triệu chứng loãng xương dễ nhận thấy nhất. Đau nhức đầu xương là cảm giác đau nhức các đầu xương, ta sẽ cảm thấy mỏi dọc các khớp xương dài, thậm chí cơn đau nhức giống như bị kim chi chích toàn thân khớp xương.

Vùng xương mà chịu gánh nặng đau nhất thường xuyên ở cơ thể như cột sống, thắt lưng, xương chậu, xương hông, hai bên đầu gối, những cơn đau sẽ lặp lại nhiều lần sau chấn thương, thông thường cơn đau sẽ âm ỉ, tê nhói và kéo dài lâu. Các cơn đau ở vùng xương như vậy sẽ tăng dần khi vận động, đi lại nhiều, đứng ngồi lâu và sẽ giảm xuống khi nằm nghỉ ngơi.

Các cơn đau ở cột sống, thắt lưng hoặc hai bên liên sườn sẽ gây ảnh hưởng đến các dây thần kinh liên sườn, dây thần kinh đùi và nhất là thần kinh tọa. Các cơn đau sẽ trở nặng hơn khi ta vận động mạnh hoặc thay đổi tư thế không đúng cách.

Phác đồ điều trị loãng xương

Phác đồ điều trị loãng xương gồm có hai hình thức là phương pháp không dùng thuốc điều trị gồm dự phòng, điều trị và phương pháp điều trị bằng thuốc cho hệ thống xương khớp chắc khỏe.

Phương pháp không dùng thuốc điều trị

Chế độ ăn uống

Đối với chế độ ăn uống, người già nên duy trì cho mình một chế độ ăn uống đầy đủ, đa dạng và thích hợp với nhu cầu cơ thể. Họ cần đặc biệt quan tâm đến các thực phẩm có chứa nhiều khoáng chất, đặc biệt là canxi và protid nên được bổ sung trong khẩu phần ăn uống hằng ngày Bởi ở độ tuổi này, khả năng ăn uống và hấp thu dưỡng chất và khoáng chất đều trở nên hạn chế hơn. Trong số các thực phẩm thì sữa được xem là thực phẩm khuyên dùng cho người già. Mỗi ngày, người già nên uống từ 500 – 1000ml, bao gồm các loại dồi dào canxi sữa tươi, sữa chua và sữa bột để tốt cho xương khớp.

Chế độ luyện tập

Cùng với chế độ dinh dưỡng hợp lý, người già cũng nên duy trì chế độ sinh hoạt đa dạng. Đó là vận động thể lực đều đặn và vừa sức, đặc biệt là nên tăng cường các hoạt động ngoài trời. Việc vận động thường xuyên và đều đặn không chỉ tốt cho hệ tim mạch, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa,… mà còn có tác dụng trực tiếp tới hệ thống xương khớp, chống hiện tượng thoái hóa và loãng xương, các tế bào sinh xương được tăng cường hoạt động, đồng thời tăng cường hấp thu canxi và protid.

Bên cạnh đó, điều trị loãng xương không dùng thuốc sẽ sử dụng các dụng cụ, nẹp chỉnh hình để giảm sự tì đè lên các vùng xương khớp như cột sống, đầu xương, xương vùng hông, xương vùng chậu,…

Phương pháp dùng thuốc điều trị

Thuốc bổ sung Calcium và Vitamin D

Dùng thuốc bổ sung nếu chế độ ăn uống không đủ và dùng hằng ngày trong suốt quá trình điều trị. Đối với Calcium, cần bổ sung hàm lượng calci 500 đến 15000mg hằng ngày còn đối với Vitamin D thì liều lượng bổ sung 800 đến 1000 UI hằng ngày. Ở những người lớn tuổi hoặc suy thận có cả loãng xương thì thường chỉ định bổ sung chất chuyển hóa của vitamin D là Calcitriol 0,25 đến 0.5mcg do không tự chuyển hóa được vitamin D vào cơ thể.

Thuốc điều trị chống hủy xương

Nhóm thuốc điều trị loãng xương Bisphosphonates được sử dụng thành công từ năm 1995 để làm chậm quá trình ức chế mất khối lượng xương trong cơ thể. Các bác sĩ thường kê đơn thuốc Bisphosphonates đến từ những thương hiệu như Actonel, Atelvia, Boniva, Fosamax và một số sản phẩm khác để điều trị loãng xương. Từ năm 2005 đến  2009, đã có hơn 150 triệu đơn thuốc Bisphosphonates được cấp phát cho bệnh nhân. Bisphosphonates có công dụng làm giảm tiêu xương, do đó làm chậm quá trình mất xương. Trong quá trình điều trị, Bisphosphonates trở thành một phần của xương mới hình thành và có thể ở lại đó trong nhiều năm, qua nhiều chu kỳ phân hủy và hình thành trong cơ thể con người.

Nhóm thuốc Calcitonin được làm từ một loại hormone từ tuyến giáp và được chấp thuận để điều trị loãng xương. Thuốc được chỉ định ngắn ngày từ 2 đến 4 tuần trong trường hợp mới gãy xương, đặc biệt khi có kèm triệu chứng đau. Không dùng dài ngày trong điều trị loãng xương, khi bệnh nhân giảm đau, điều trị tiếp bằng nhóm Bisphosphonates.

Nhóm thuốc Estrogen chủ vận hay đối kháng còn được gọi là chất điều biến thụ thể estrogen chọn lọc (SERM) và phức hợp estrogen chọn lọc mô (TSEC), đều được chấp thuận để điều trị và ngăn ngừa loãng xươngphụ nữ sau mãn kinh. Chúng không phải là estrogen thuần túy, nhưng chúng có tác dụng giống như estrogen thuần túy trên một số mô và tác dụng ngăn chặn estrogen trên các mô khác, giúp cải thiện mật độ xương, giảm nguy cơ gãy xương.

Nhóm thuốc Estrogen và liệu pháp hormone đó là Estrogen kết hợp progestin – một liệu pháp hormone được chấp thuận để ngăn ngừa loãng xương và gãy xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Do các tác dụng phụ tiềm ẩn, khuyến cáo phụ nữ nên sử dụng liệu pháp hormone ở liều thấp nhất và trong thời gian ngắn nhất, và khi các loại thuốc khác không giúp ích. Cần xem xét cẩn thận các rủi ro và lợi ích của liệu pháp estrogen và hormone trong điều trị loãng xương.

Các nhóm thuốc điều trị khác có thể phối hợp trong những trường hợp cần thiết là Thuốc làm tăng quá trình đồng hoá hệ thống xương khớp như Deca Durabolin và Durabolin.

Điều trị loãng xương đòi hỏi nhiều thời gian và tốn kém, cần sự kiên nhẫn và ý chí. Nếu có thể thì nên tối ưu hóa khối lượng đỉnh của xương ngay từ khi còn trẻ, duy trì mật độ xương vững chắc và giảm mất xương khi về già. Một chế độ dinh dưỡng điều độ, hợp lý cùng với một chế độ luyện tập thể dục thể thao cân đối, đa dạng sẽ rất tốt cho việc phòng chống và điều trị loãng xương.

Những lưu ý khi dùng phác đồ điều trị thuốc loãng xương

Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa: Đúng liều lượng và không tự ý thay đổi hoặc tự ý tăng liều lượng; Đúng thời điểm là dùng thuốc sau khi ăn no ít nhất 30 phút và Đúng thời gian điều trị của thuốc. Trong thời gian sử dụng thuốc giảm đau, người bệnh nên hạn chế tối đa

các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá,.. và các món ăn chiên xào nhiều dầu mỡ, các loại thịt đỏ. Điều chỉnh chế độ ăn uống nghỉ ngơi, thường xuyên tập thể dục thể thao hợp lý và đầy đủ để giúp thúc đẩy xương khớp hoạt động trơn tru và dẻo dai, đồng thời hấp thụ dưỡng chất và ngăn ngừa loãng xương tốt hơn.

Tham khảo: tìm hiểu serum dưỡng trắng da, tìm hiểu serum dưỡng trắng da, tìm hiểu serum dưỡng trắng da, tìm hiểu serum dưỡng trắng da, tìm hiểu serum dưỡng trắng da, tìm hiểu serum dưỡng trắng da, tìm hiểu serum dưỡng trắng da